WORLD OZONE DAY: ฟังเสียงกระซิบจากชั้นโอโซน แล้วเริ่ม ‘ก้าวสีเขียว’ ไปกับครอบครัวเสริมสร้าง

โลกเคยเชื่อว่าบทเรียนจากยุค 80s จบลงด้วยชัยชนะ เมื่อนานาประเทศจับมือกันเยียวยารอยแผลบนชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ด้วยพิธีสารมอนทรีออล ทว่าในความเป็นจริง สารเคมีที่เคยถูกยกย่องให้เป็นอัศวินขี่ม้าขาวอย่าง HFCs (Hydrofluorocarbons) กลับกลายร่างเป็นผู้ร้ายเงียบในสมรภูมิใหม่ แม้จะไม่ทำลายเกราะโอโซน แต่กลับกักเก็บความร้อนใต้ปีกของมันได้รุนแรงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์นับร้อยนับพันเท่าตัว

ปี 2026 นับเป็นหมุดหมายครบหนึ่งทศวรรษของ ข้อตกลงแก้ไขคิกาลี (Kigali Amendment) ภายใต้แนวคิดระดับโลก "Global action for a cooler planet – Celebrating 10 years of sustainable cooling under the Kigali Amendment" การลดสาร HFCs ลงกว่าร้อยละ 80 ภายในสามทศวรรษ จึงไม่ใช่แค่ภารกิจเชิงตัวเลข แต่คือการเดิมพันเพื่อไม่ให้อุณหภูมิโลกทะลุจุดวิกฤตอีก 0.5 องศาเซลเซียส

Ozone Fact 01 | HFCs: จากฮีโร่ช่วยโอโซน สู่ตัวการโลกร้อนตัวจริง สารกลุ่ม HFCs ถูกสังเคราะห์ขึ้นเพื่อทดแทนสาร CFCs และ HCFCs เดิม เพราะไม่มีคลอรีนเป็นส่วนประกอบ ทำให้ค่าศักยภาพทำลายโอโซนเป็นศูนย์ (ODP = 0) ช่วยหยุดยั้งรูโหว่โอโซนได้สำเร็จ ทว่าสารกลุ่มนี้จัดเป็น ก๊าซเรือนกระจกที่มีศักยภาพสูงมาก (Super Greenhouse Gas) สามารถดักจับความร้อนได้ดีกว่า CO₂ หลายร้อยถึงหลายพันเท่าตัว การจำกัดปริมาณและเปลี่ยนผ่านสู่สารทำความเย็นคาร์บอนต่ำจึงเป็นภารกิจเร่งด่วนของโลกในปัจจุบัน

จากสมการบนกระดาษ สู่ลมหายใจที่จับต้องได้

สำหรับ บริษัท เสริมสร้าง พาวเวอร์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) นิยามของความยั่งยืนไม่ได้หยุดอยู่แค่การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด แต่แทรกซึมอยู่ในทุกมิติของการจัดการภายในองค์กร:

• Scope 1 — ผ่าตัดหัวใจระบบทำความเย็น: ปรับเปลี่ยนสารทำความเย็นจาก R-410A (1,923.5 kgCO₂e) มาสู่ R-32 (677.0 kgCO₂e) ช่วยตัดทอนศักยภาพการเกิดภาวะโลกร้อนจากการรั่วไหลได้ทันทีถึง 64.80% ต่อกิโลกรัมสารทำความเย็น ควบคู่ไปกับการตรวจตราการรั่วไหลอย่างเข้มงวด
• Scope 2 — ความเย็นที่ใช้ไฟน้อยลง: ประสิทธิภาพทางอุณหพลศาสตร์ที่สูงขึ้น ช่วยทอนหน่วยการใช้ไฟฟ้าในอาคารสำนักงานและโครงการลงอย่างต่อเนื่อง
• Scope 3 — ห่วงโซ่ที่เชื่อมโยงถึงล้อรถ: การเดินทางมาทำงานของพนักงาน (Employee Commuting) มีผลโดยตรงต่อการลดสารตั้งต้นอย่างก๊าซไนโตรเจนออกไซด์และไอเสีย ซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับปรากฏการณ์โอโซนในระดับที่มนุษย์หายใจ

Ozone Fact 02 | โอโซนสองหน้า: อยู่สูงเป็น "เกราะคุ้มกัน" อยู่ต่ำเป็น "มลพิษทำลายปอด"

• โอโซนดี (Good Ozone): อยู่สูงในชั้นสตราโตสเฟียร์ (15–35 กิโลเมตร) ทำหน้าที่เป็นโล่กรองรังสี UV-B ปกป้องสิ่งมีชีวิตจากมะเร็งผิวหนังและต้อกระจก
• โอโซนร้าย (Bad Ozone / Ground-Level Ozone): คือโอโซนระดับพื้นดินที่เราสูดดมเข้าไป ซึ่งไม่ได้ปล่อยออกจากท่อไอเสียโดยตรง แต่เป็น มลพิษทุติยภูมิ ที่เกิดจากก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ (NO_x) และสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOC_s) จากไอเสียรถยนต์ ทำปฏิกิริยากับแสงแดดและความร้อนจัด ก่อให้เกิดอาการระคายเคืองตา แน่นหน้าอก และทำลายระบบทางเดินหายใจ ทุกครั้งที่ลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล จึงเป็นการตัดวงจรสารตั้งต้นไม่ให้เกิดมลพิษโอโซนระดับพื้นดินโดยตรง

ก้าวสำคัญของ “เสริมสร้างช่วยพลัส” (Serm Sang Help Plus) สู่การเดินทางสีเขียว

เพราะการดูแลโลกต้องเดินหน้าควบคู่ไปกับคุณภาพชีวิตคนทำงาน SSP จึงริเริ่มโครงการ "Serm Sang Help Plus" https://sustainability.sermsang.com/th/projects/198/โครงการ-เสริมสร้างช่วยพลัส-serm-sang-help-plus แคมเปญการเดินทางสีเขียว (Green Commute) ที่สนับสนุนให้พนักงานปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากการใช้รถยนต์ส่วนบุคคลมาสู่ระบบขนส่งสาธารณะพลังงานสะอาด 100% ผ่านการสนับสนุน บัตรเดินทาง HOP Card สำหรับรถเมล์ไฟฟ้า โดยเริ่มต้นระยะนำร่องกับพนักงาน 6 คนแรก เพื่อสร้างคุณค่าร่วม 3 มิติ:

• ช่วยพลัส... คุณค่าต่อสิ่งแวดล้อม (Planet): ทุกกิโลเมตรบนรถบัสไฟฟ้า ช่วยตัดทอนก๊าซเรือนกระจกและฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ในเมืองอย่างเป็นรูปธรรม ขับเคลื่อนการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ทางอ้อม (Scope 3) สู่การเป็นองค์กรสีเขียวที่แท้จริง
• ช่วยพลัส... สุขภาวะที่ดีแก่คนทำงาน (People): แบ่งเบาภาระค่าครองชีพอย่างเท่าเทียม ลดความตึงเครียดจากการขับรถท่ามกลางการจราจรติดขัด คืนรอยยิ้ม ความปลอดภัย และเวลาคุณภาพให้แก่ชีวิต
• ช่วยพลัส... ความพร้อมและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Governance): นำสถิติและเสียงสะท้อนจริงจากกลุ่มนำร่องมาวิเคราะห์อย่างโปร่งใส เพื่อวางรากฐานขยายผลสู่ระบบขนส่งมวลชนรูปแบบอื่นในอนาคต

ส่งต่อพลังรักษ์โลกผ่านกิจกรรมวันโอโซนสากล 2026

เนื่องในวันโอโซนโลกปีนี้ บริษัทฯ ได้จัดกิจกรรม “THE SKY HAS SOMETHING TO SAY – เมื่อท้องฟ้ามีเรื่องอยากบอกคุณ” เพื่อเปิดพื้นที่ให้พนักงานได้ร่วมแชร์มุมมองความคิดสร้างสรรค์และส่งเสียงตอบกลับธรรมชาติ พร้อมต่อยอดการรณรงค์ Green Commute จากโครงการ Serm Sang Help Plus สู่ทุกคนในองค์กร ด้วยการมอบรางวัลเป็น บัตรโดยสารรถไฟฟ้า BTS ให้แก่ผู้ร่วมกิจกรรม เพื่อสนับสนุนให้ชาวเสริมสร้างได้ร่วมเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะพลังงานสะอาด ลดมลพิษ และคืนอากาศบริสุทธิ์ให้ท้องฟ้าไปด้วยกัน

เพราะท้องฟ้าที่สดใสไม่ได้เกิดขึ้นจากความบังเอิญ แต่เกิดจาก 'พลังเล็ก ๆ ที่รวมกัน' ของพวกเราทุกคน... มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการรักษาเกราะคุ้มกันโลกและคืนอากาศบริสุทธิ์ให้เมือง ด้วยการเปลี่ยนการเดินทาง ปรับพฤติกรรม และก้าวไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำกับเสริมสร้าง ให้วันโอโซนโลกปีนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของท้องฟ้าที่ยิ้มกว้างกว่าเดิม"

อ้างอิง

• ค่าศักยภาพการก่อให้เกิดภาวะโลกร้อน (GWP) ของสารทำความเย็น: คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) รายงานการประเมินสถานการณ์ฉบับที่ 5 (Fifth Assessment Report: AR5) ว่าด้วยค่าศักยภาพการกักเก็บความร้อนระยะ 100 ปีของสาร R-410A (1,923.5 kgCO₂e) และสาร R-32 (677.0 kgCO₂e)
• พิธีสารมอนทรีออลและข้อตกลงแก้ไขคิกาลี: โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Environment Programme: UNEP), Ozone Secretariat – Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer and Kigali Amendment
• การเกิดโอโซนระดับพื้นดิน (Ground-Level Ozone) และผลกระทบต่อสุขภาพ: สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมแห่งสหรัฐอเมริกา (United States Environmental Protection Agency: US EPA), Ground-level Ozone Pollution: Basic Information & Health Effects
• มาตรฐานการรายงานและการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร: สถาบันทรัพยากรโลก (WRI) และสภาธุรกิจโลกเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (WBCSD), Greenhouse Gas Protocol: Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard (Category 7: Employee Commuting)